Gelet op de ontwikkelingen op het gebied van ZZP zullen wij u regelmatig op de hoogte houden door middel van onze ZZP-update. In deze ZZP-update wordt u bijgepraat over de ontwikkelingen, de impact op uw organisatie en de acties die u dient te nemen.
De Belastingdienst start op 1 januari 2025 met de handhaving op schijnzelfstandigheid. Hiermee komt er een einde aan het handhavingsmoratorium. Van schijnzelfstandigheid is sprake wanneer wordt gewerkt op basis van een overeenkomst van opdracht, terwijl feitelijk sprake is van een arbeidsovereenkomst. Op 18 december werd door de Belastingdienst het Handhavingsplan arbeidsrelaties 2025 gepubliceerd. Hieronder bespreken wij de belangrijkste punten.
Correctieverplichtingen, naheffingsaanslagen en boetebeleid
Om onrust onder opdrachtgevers en opdrachtnemers te voorkomen wordt voor de handhaving voorzien in een ‘zachte landing’. Vanaf 1 januari 2025 kunnen weer correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen worden opgelegd, maar alleen met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025 vanwege het eerdere handhavingsmoratorium. Daarmee is sprake van een ‘ingroeimodel’: Pas in 2030 kan de Belastingdienst weer tot vijf jaar terug correctieverplichtingen naheffingsaanslagen opleggen.
Eerder werd in een brief aan de Tweede Kamer al aangekondigd dat in 2025 geen vergrijpboetes (maximaal 50% van de verschuldigde belasting) opgelegd zullen worden aan opdrachtgevers die aantoonbaar kunnen laten zien dat zij aan de slag zijn met de juiste kwalificatie van de arbeidsrelatie. In het Handhavingsplan staat nu opgenomen dat in 2025 geen vergrijpboetes en geen verzuimboetes (10% van de verschuldigde belasting, met een maximum van € 5.514,-) zullen worden opgelegd voor de kwalificatie van arbeidsrelaties.
Bedrijfs- en boekenonderzoeken
Controle door de Belastingdienst start in 2025 in principe met een bedrijfsbezoek. Bij zo’n bezoek gaat de Belastingdienst met de opdrachtgever in gesprek over de kwalificatie van arbeidsrelaties. Wanneer er aanwijzingen zijn dat de sprake is van schijnzelfstandigheid kan er door de Belastingdienst voor gekozen worden om de opdrachtgever eerst een waarschuwing te geven en niet direct over te gaan tot een boekenonderzoek. Daarmee krijgt de opdrachtgever nog een kans om de arbeidsrelaties op de juiste wijze vorm te geven, voordat een correctieverplichting of naheffingsaanslag kan worden opgelegd.
De waarschuwing is geen officieel instrument zoals de ‘aanwijzing’ die tot 2025 wordt gehanteerd. De Belastingdienst kan er dus wel voor kiezen om direct een boekenonderzoek in te stellen, bijvoorbeeld in het geval van grote risico’s of een onwelwillende opdrachtgever.
Ondersteunende maatregelen: communicatie, vooroverleg en modelovereenkomsten
Verder is sprake van ‘ondersteunende maatregelen’ om partijen te ondersteunen bij de juiste kwalificatie van de arbeidsrelatie, zoals uitgebreide voorlichting en praktijkvoorbeelden op de website hetjuistecontract.nl.
Hiernaast is het mogelijk om een verzoek te doen tot vooroverleg met de Belastingdienst waarbij een beoordeling kan worden verkregen over een specifieke arbeidsrelatie. De Belastingdienst heeft hiervoor een formulier en checklist opgesteld. Vooroverleg geeft alleen voorwaardelijke zekerheid: wanneer de feitelijke uitvoering niet overeenstemt met de beschreven situatie kan achteraf toch worden geoordeeld dat sprake is van schijnzelfstandigheid.
Als laatste punt is van belang dat wordt gestopt met de modelovereenkomsten. Er worden daarom geen nieuwe aanvragen of verlengingen meer in behandeling genomen en de bestaande modelovereenkomsten worden uitgefaseerd. Partijen worden op dit punt wel tegemoet gekomen en er is besloten dat goedgekeurde modelovereenkomsten geëerbiedigd zullen worden tot eind 2029. Daarbij is net als bij het vooroverleg van belang, dat de modelovereenkomsten alleen zekerheid bieden zolang er daadwerkelijk gewerkt wordt volgens de beschrijving. Als een modelovereenkomst wordt gebruikt en ook wordt gewerkt conform de modelovereenkomst levert dit een bewijsvermoeden van het bestaan van een overeenkomst van opdracht op richting de Belastingdienst.
Tot slot
Opdrachtgevers worden bij de hervatting van de handhaving op diverse punten tegemoet gekomen door de Belastingdienst. Ondanks de ‘zachte landing’ is wel van belang om aan de slag te gaan met de juiste kwalificatie van de arbeidsrelatie. Het coulante boetebeleid geldt immers alleen voor de boetes. De Belastingdienst kan nog steeds correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen opleggen. Daarnaast is arbeidsrechtelijk geen sprake (geweest) van een handhavingsmoratorium. Dit betekent dat schijnzelfstandigen ook met terugwerkende kracht tot vóór 1 januari 2025 arbeidsrechtelijke aanspraken kunnen claimen. Hetzelfde geldt voor een vakbond of pensioenfonds.
Onze experts hebben veel ervaring met het beoordelen van arbeidsrelaties en het aandragen van mogelijke oplossingen. Bij dergelijke beoordelingen betrekken wij vaak ook een belastingexpert. Wij komen dan ook graag bij u langs om samen een beoordeling te maken. Wilt u meer informatie of bent u geïnteresseerd? Neem dan contact op met Ruud Schepers of Eylard van Fenema.
