In het coalitieakkoord is afgesproken dat de compensatie van de transitievergoeding bij beëindiging van het dienstverband wegens langdurige arbeidsongeschiktheid wordt afgeschaft voor alle werkgevers. Deze maatregel maakt onderdeel uit van een bredere hervorming van de transitievergoeding. Het kabinet wil dat de vergoeding weer nadrukkelijker wordt ingezet voor de overgang van werk naar werk. Daarbij wordt onderzocht of werkgevers die aantoonbaar hebben geïnvesteerd in scholing, omscholing en re-integratie in de toekomst mogelijk een lagere of zelfs geen transitievergoeding verschuldigd zijn.
Aanvankelijk was de afschaffing voorzien per 1 januari 2027. Tijdens Prinsjesdag is bekend geworden dat de compensatieregeling nog een jaar langer blijft bestaan en per 1 januari 2028 zal vervallen.
Achtergrond compensatieregeling
Wanneer een werknemer na twee jaar arbeidsongeschiktheid uit dienst gaat, is de werkgever in beginsel een transitievergoeding verschuldigd. Dat werd jarenlang als onrechtvaardig ervaren. Werkgevers hadden immers al twee jaar loon tijdens ziekte doorbetaald en waren gehouden om omvangrijke re-integratie-inspanningen te verrichten. Om betaling van de transitievergoeding te voorkomen, kozen sommige werkgevers ervoor het dienstverband van een langdurig arbeidsongeschikte werknemer ‘slapend te houden’. Daarbij blijft het dienstverband in stand, maar verricht de werknemer geen werkzaamheden meer en is er dus ook geen loon meer verschuldigd.
Om die praktijk tegen te gaan, werd in april 2020 de compensatieregeling ingevoerd. Werkgevers kunnen sindsdien onder voorwaarden compensatie van het UWV ontvangen voor de betaalde transitievergoeding.
Gevolgen voor werkgevers
De aangekondigde afschaffing roept verschillende vragen op. Zo is onduidelijk hoe de plannen voor de hervorming van de transitievergoeding precies zullen worden vormgegeven en is nog onzeker hoe de afschaffing zich verhoudt tot de zogenoemde Xella-verplichting, op grond waarvan werkgevers met verwijzing door de Hoge Raad naar de Wet compensatieregeling transitievergoeding, onder omstandigheden moeten meewerken aan beëindiging van een slapend dienstverband.
Meer slapende dienstverbanden?
Een van de redenen voor de invoering van de compensatieregeling was, zoals vermeld, juist het voorkomen van slapende dienstverbanden. Wanneer werkgevers vanaf 2028 de kosten van de transitievergoeding weer volledig zelf moeten dragen, kan de prikkel ontstaan om een dienstverband na twee jaar arbeidsongeschiktheid niet direct te beëindigen. Zonder aanvullende maatregelen van de wetgever is het daarom niet uitgesloten dat in de praktijk opnieuw vaker zal worden gekozen voor het slapend houden van dienstverbanden van langdurig arbeidsongeschikte werknemers.
Tot slot
De afschaffing van de compensatieregeling is op dit moment nog een voornemen. De plannen moeten nog worden behandeld door zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u uiteraard op de hoogte.
