CAR-verzekeraar verhaalt schade op andere CAR-verzekeraar die een gelijkluidende voor-u-clausule hanteert
Het Gerechtshof Den Haag heeft zich recent uitgelaten over de vraag of een CAR-verzekeraar op grond van artikel 7:961 lid 3 BW verhaal kon nemen op een andere CAR-verzekeraar voor een onder de polis verstrekte schadevergoeding.
In artikel 7:961 lid 1 BW is bepaald dat indien dezelfde schade door meer dan een verzekering wordt gedekt, de verzekerde iedere verzekeraar kan aanspreken. Vervolgens regelt lid 3 van artikel 7:961 BW dat de verzekeraars onderling verhaal hebben, naar evenredigheid van de bedragen waarvoor ieder afzonderlijk kan worden aangesproken. Deze wettelijke samenloopregeling is echter van regelend recht. Verzekeraars hebben de mogelijkheid in de polisvoorwaarden af te wijken van de regeling.
Verzekeraars doen dit geregeld door middel van zogenaamde (harde of zachte) na-u-clausules of voor-u-clausules. In de na-u-clausules is – kort gezegd – bepaald dat onder een verzekering pas wordt uitgekeerd indien er geen andere verzekering is die voor dezelfde schade dekking biedt. Voor-u-clausules bepalen het tegenovergestelde, namelijk dat een verzekering dekking biedt ongeacht of de schade onder een andere verzekering is gedekt. Aan deze voor-u-clausules kan ook nog zijn toegevoegd dat de verzekeraar afstand doet van diens recht om de schade op een elders lopende verzekering te verhalen.
In de zaak die bij het Gerechtshof Den Haag voorlag, nam CAR-verzekeraar A verhaal op CAR-verzekeraar B voor een aan een verzekerde uitgekeerde schade. In de polissen van beide CAR-verzekeraars was een voor-u-clausule opgenomen, met een expliciet recht van afstand van verhaal op andere verzekeraars. Volgens CAR-verzekeraar A kwam aan diens voor-u-clausule echter geen derdenwerking toe, zodat CAR-verzekeraar B zich daarop niet zou kunnen beroepen. Ook voerde CAR-verzekeraar A aan dat in geval van twee verzekeringen met beide een voor-u-clausule, de clausules tegen elkaar moeten worden weggestreept waarna teruggevallen zou moeten worden op de wettelijke samenloopregeling uit artikel 7:961 lid 3 BW.
Het tegen elkaar wegstrepen van samenloopclausules is wel aan de orde indien twee verzekeringen een vergelijkbare harde na-u-clausule in de polis hebben opgenomen. Het hof oordeelt dat voor-u-clausules niet tegen elkaar dienen te worden weggestreept. Het tegen elkaar wegstrepen van voor-u-clausules (en verdelen van de schade over meerdere verzekeraars) zou, aldus het hof, op gespannen voet staan met de verwachtingen die de betrokken verzekeraars tegenover de verzekerde hebben gewekt bij het opnemen van de voor-u-clausule.
Het hof gaat ook niet mee in het beroep van CAR-verzekeraar A op de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid. De omstandigheden van het geval zouden volgens CAR-verzekeraar A rechtvaardigen dat CAR-verzekeraar B geen beroep op de voor-u-clausule zou kunnen doen. Het hof overweegt dat CAR-verzekeraar A uitdrukkelijk en onvoorwaardelijk afstand heeft gedaan van haar recht om verhaal te nemen op andere verzekeraars en dat de verzekerde nu eenmaal de keuze had welke verzekeraar hij wilde aanspreken. Daarbij acht het hof het in zekere zin ook van belang dat de polis van CAR-verzekeraar A specifiek ten behoeve van het project was afgesloten waar de schade op zag (waardoor ook meer premie was ontvangen), terwijl de polis van CAR-verzekeraar B een generieke doorlopende polis was.
Geheel ten overvloede merkt het hof nog op dat het bovendien nog maar de vraag is of de schade wel onder CAR-verzekering B is gedekt, zodat van samenloop van verzekeringen mogelijk in het geheel geen sprake is.
De uitspraak van het hof is niet verrassend. Dat voor-u-clausules niet tegen elkaar kunnen worden weggestreept, was in de literatuur al sinds jaar en dag de heersende leer. Het is bovendien ook goed te begrijpen vanuit de gedachte achter een voor-u-clausule, namelijk dat een verzekeraar zich bereid toont de schade volledig te dragen, ongeacht de aanwezigheid van andere verzekeringen. Het hof heeft de heersende leer nu nog eens bevestigd.
Deze teaser is geschreven door Rosalinde Montulet
Om de uitspraak te lezen klik hier
