Wanneer leidt het ontnemen van verhaalsmogelijkheden tot schending van een ‘bijzondere zorgplicht’?
Deze zaak gaat over een autotransportonderneming die zowel financieel als praktisch zou gaan samenwerken met de vennootschap waarvan de gedaagde bestuurder zowel bestuurder als aandeelhouder was. De vennootschap van de bestuurder kreeg daarbij een meerderheidsaandelenbelang in de autotransportonderneming. Partijen spraken daarbij af dat vennootschap haar de koopsom van de aandelen zal betalen volgens een betalingsregeling. De vennootschap van de bestuurder verbond zich daarnaast als borg voor de betaling van die koopprijs. Wanneer betaling van de koopprijs uitblijft, wordt de borg aangesproken. Kort daarna gaat de autotransportonderneming failliet, waarna aan het licht komt dat deze al geruime tijd geen activa meer had en feitelijk geen verhaal kon bieden.
De bestuurder wordt aansprakelijk gesteld omdat hij de vennootschap een borgstelling heeft laten aangaan terwijl hij wist dat die vennootschap leeg was en/of omdat hij zou hebben bewerkstelligd dat de autotransportonderneming geen verhaal meer bood. Bovendien zou hij een concernstructuur hebben ingericht waarin de vennootschap bewust verlieslatend werd gehouden, doordat alle kosten bij de vennootschap werden gelegd en opbrengsten elders in het concern terechtkwamen.
Het hof bevestigt in hoger beroep het oordeel van de rechtbank. De bestuurder kan een persoonlijk ernstig verwijt worden gemaakt, nu sprake van selectieve betalingsonwil, het bewust onttrekken van verhaalsmogelijkheden en het creëren van een concernstructuur waarin de autotransportonderneming alleen verlies draaide en volledig afhankelijk was van andere groepsvennootschappen. Een dergelijke concernstructuur is op zichzelf niet ontoelaatbaar, maar creëert volgens het hof wel een bijzondere zorgplicht van de bestuurder naar schuldeisers. Deze heeft de bestuurder geschonden.
Het arrest benadrukt dat bestuurders die binnen een concern baten verschuiven, verlieslatende werkmaatschappijen in stand houden en lege borgvennootschappen inzetten, een risico lopen op persoonlijke aansprakelijkheid. Het waarborgen van de mogelijkheid voor crediteuren om verhaal te nemen is daarmee een noodzakelijke bestuursverantwoordelijkheid.
Deze teaser is geschreven door Eunice Blokland
Om de uitspraak te lezen klik hier.
