Hoe dient een vervalbeding in de algemene voorwaarden te worden uitgelegd en hoe ver reikt de zorgplicht van de belastingadviseur bij complexe herstructureringen
In het vonnis van 21 januari 2026 buigt de Rechtbank Zeeland-West-Brabant zich over de beroepsaansprakelijkheid van een belastingadvieskantoor dat een agrarische onderneming heeft geadviseerd over een wijziging van haar bedrijfsstructuur. Centraal staan de vragen hoe een vervalbeding in de algemene voorwaarden moet worden uitgelegd en welke mate van zorgvuldigheid van een belastingadviseur mag worden verlangd die adviseert over een complexe bedrijfsstructuur met verstrekkende fiscale gevolgen.
Het belastingadvieskantoor beroept zicht in de eerste plaats op een vervalbeding in de algemene voorwaarden en stelt dat de vordering is vervallen, omdat niet binnen de termijn van één jaar een procedure is gestart. De rechtbank volgt dit standpunt niet. Toepassing van de Haviltex-maatstaf brengt mee dat uit de tekst van het beding niet volgt dat uitsluitend het starten van een procedure een verval van recht kan voorkomen. Nu er niet is onderhandeld over het beding in de algemene voorwaarden en het een verstrekkend rechtsgevolg heeft, mocht van het advieskantoor worden verwacht dat een dergelijk vereiste expliciet was geformuleerd. Een tijdige aansprakelijkstelling volstaat daarom om verval van recht te voorkomen.
Vervolgens komt de rechtbank toe aan de inhoudelijke beoordeling en oordeelt dat het belastingadvieskantoor zijn zorgplicht heeft geschonden. Een herstructurering van een onderneming is geen alledaagse beslissing en vergt dat de adviseur de opdrachtgever in staat stelt een weloverwogen keuze te maken. Dat in deze zaak wel mondeling over alternatieven is gesproken, acht de rechtbank onvoldoende. Van een redelijk bekwaam en redelijk handelend fiscalist mag worden verwacht dat hij verschillende scenario’s inzichtelijk maakt en de fiscale consequenties doorrekent. Daarmee staat vast dat het belastingadvieskantoor aansprakelijk is voor de schade die is ontstaan door het verlies van de landbouwvrijstelling.
Deze uitspraak benadrukt het belang van expliciete en duidelijke formulering van vervalbedingen en laat zien dat bij complexe fiscale advisering de zorgplicht kan inhouden dat alternatieve bedrijfsstructuren worden doorgerekend en onderbouwd inzichtelijk worden gemaakt. Overigens neemt de rechtbank in de overwegingen mee dat er enkel telefonisch contact is geweest. Wij maken hier niet uit op dat de advisering volgens de rechtbank zonder meer schriftelijk had dienen te worden uitgewerkt, maar wel dat volgens de rechtbank het ontbreken van een schriftelijk advies kan bijdragen aan het oordeel dat de zorgplicht is geschonden.
Deze teaser is geschreven door Eunice Blokland
Om de uitspraak te lezen klik hier.
