Het aanbestedingsrecht is erop gericht om de concurrentie in de interne (Europese) markt te vergroten. De Europese Commissie heeft onlangs een consultatie gepubliceerd voor een uitgebreide evaluatie van de aanbestedingsrichtlijnen. Hiermee zal worden getoetst of het aanbestedingsrecht (nog) doeltreffend is. Mocht deze evaluatie leiden tot een herziening, dan heeft dit ook invloed op de Aanbestedingswet in Nederland.
Evaluatie van de aanbestedingsrichtlijnen
De consultatie van de Europese Commissie is een vrijblijvend verzoek om input en feedback over het aanbestedingsrecht. Van 13 december 2024 tot 7 maart 2025 kunnen aanbestedende diensten, bedrijven, vakbonden en kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) uit alle lidstaten hun ervaringen delen en/of voorstellen doen voor wijzigingen of nieuwe wetgeving. Aan de hand van deze feedback zal de Europese Commissie nagaan of de huidige regelgeving nog doeltreffend is.
Enkele voorbeelden
De consultatie heeft inmiddels al enige feedback en input opgeleverd. Zie hierbij een aantal wijzigingen zoals voorgesteld door marktpartijen en aanbestedende diensten:
- Het verhogen van de Europese drempelwaarden om de administratieve lasten bij de aanbestedende diensten te verlagen;
- Het afschaffen van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) en de invoering van een digitale databank waarin de relevante verklaringen, certificaten, veroordelingen en self cleaning maatregelen van alle Europese ondernemingen raadpleegbaar zijn;
- Handhaving van het aanbestedingsrecht door een Europese of nationale toezichthouder zodat het aanvechten van schendingen niet volledig op de schouders van (benadeelde) ondernemers rust;
- Het verankeren van concrete duurzaamheidseisen- en wensen in de Aanbestedingswet om maatschappelijk verantwoord inkopen minder vrijblijvend te maken.
Verplichting tot duurzame aanbesteding
Het laatste punt uit bovenstaande opsomming sluit goed aan bij een standpunt dat Willem Janssen (bijzonder hoogleraar aanbestedingsrecht) bepleit in een interview van NRC d.d. 13 januari 2025. Janssen is van oordeel dat het huidige aanbestedingsrecht een obstakel vormt voor de groene transitie. Volgens de huidige regelgeving mogen aanbestedende diensten bijvoorbeeld lokale partijen niet voortrekken, terwijl het in feite duurzamer zou zijn om met lokale partijen te contracteren. Volgens Janssen zou het aanbestedingsrecht moeten veranderen zodat overheden worden verplicht om duurzaam aan te besteden. Tegelijkertijd wringt dit standpunt met de kern van het aanbestedingsrecht: een interne Europese markt waarbij ondernemingen uit alle lidstaten gelijke kansen hebben om een opdracht te verwerven.
Nu is het moment om duurzaamheid voorrang te geven. Mogelijk deels ten koste van de interne markt, maar wel ten gunste van het klimaat. Hoewel de Europese wetgever uiteindelijk de koers bepaalt, biedt de consultatie wel een kans om daar invloed op uit te oefenen. Aarzel dus niet om feedback in te dienen over uw ervaringen met het aanbestedingsrecht.
Het vervolg: wijziging van de Aanbestedingswet
Indien de evaluatie van de Europese Commissie leidt tot een wijziging van de aanbestedingsrichtlijnen, zal uiteindelijk ook de Aanbestedingswet in Nederland worden gewijzigd. Bij Kennedy Van der Laan houden we deze ontwikkelingen in het aanbestedingsrecht nauwlettend in de gaten.
Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of heeft u hulp nodig bij de formulering van uw input voor de consultatie? Neem contact op met Gracia de Vries.
