FIFA voert nieuwe (tijdelijke) transferregels in naar aanleiding van Diarra-uitspraak

FIFA heeft nieuwe – tijdelijke – transferregels ingevoerd.[1] Dit is het gevolg van de Diarra-uitspraak van 4 oktober 2024.[2] In deze uitspraak oordeelde het Europese Hof van Justitie (“HvJ”) dat een aantal regels rondom voetbaltransfers – zoals opgenomen in de FIFA Regulations on the Status and Transfer of Players (“RSTP”) – in strijd zijn met het Europese vrij verkeer van werknemers en mededingingsrecht.

De nieuwe regels zijn vanaf 1 januari 2025 van toepassing en zullen ook worden toegepast op procedures die al bij het FIFA Football Tribunal in behandeling zijn. FIFA heeft aangegeven dat de regels tijdelijk zijn en dat er nog – samen met andere stakeholders – wordt gewerkt aan aangepaste transferregels voor de langere termijn. De wijzigingen die FIFA invoert zien enkel op aspecten van de RSTP die door het HvJ strijdig met het recht werden bevonden. Dit artikel bespreekt de voornaamste wijzigingen.

Eén van de voornaamste wijzigingen betreft de berekeningsmethodiek van de schadevergoeding die een speler is verschuldigd bij tussentijdse beëindiging van de arbeidsovereenkomst zonder gerechtvaardigde reden (zogenoemde ‘just cause’; art. 17 lid 1 RSTP). Het HvJ bepaalde in de Diarra-zaak dat de door FIFA voorgeschreven berekeningscriteria die dienden te worden meegenomen – zoals het salaris dat de nieuwe club gaat betalen aan de speler en de kosten die de oude club voor een speler heeft gemaakt – niet objectief en noodzakelijk waren.

In de aangepaste regels is bepaald dat wanneer de club door tussentijdse contractbeëindiging zonder gerechtvaardigde reden schade lijdt de schadevergoeding in principe dient te worden berekend op grond van het positief contractsbelang. Dit betekent dat de speler een schadevergoeding dient te betalen die de oude club financieel in de positie brengt waarin de club zou hebben verkeerd als de tussentijdse beëindiging niet zou hebben plaatsgevonden. De oude club zal deze schade en dit bedrag aannemelijk dienen te maken.

Een andere wijziging betreft dat een nieuwe club niet meer automatisch mede aansprakelijk is voor schadevergoeding wanneer zij een speler aanneemt die zonder gerechtvaardigde reden zijn arbeidsovereenkomst tussentijds heeft beëindigd (art. 17 lid 2 RSTP). Ook kan de nieuwe club dan niet meer automatisch disciplinaire sancties, zoals een transferverbod, krijgen (art. 17 lid 4 RSTP). Mede aansprakelijkheid of disciplinaire sancties kunnen enkel nog wanneer kan worden vastgesteld dat de nieuwe club de speler heeft aangezet tot contractbreuk. De bewijslast om dit aan te tonen ligt bij de oude club, hoewel aan de regels is toegevoegd dat alle partijen een verplichting hebben om samen te werken bij het ophelderen van de feiten en het aanleveren van relevant bewijsmateriaal. Voetbalbonden mogen daarnaast de overschrijving naar een nieuwe voetbalclub niet meer tegenhouden bij onrechtmatige tussentijdse contractbeëindiging door een speler of als er een geschil bestaat daarover met de club. Voetbalbonden zijn gehouden om binnen 72 uur na een verzoek daartoe een overschrijving te verlenen.

FIFA geeft meer duiding voor hoe zij de komende periode zal omgaan met contractbeëindiging. De berekening van de vergoeding bij beëindiging zonder gerechtvaardigde reden blijft echter een heikel punt. Uit de FIFA- en CAS-rechtspraak volgt dat berekening op grond van het positief contractbelang alsnog kan leiden tot complexe, onvoorspelbare berekeningen en hoge vergoedingen voor spelers (aanzienlijk hoger dan restloonwaarde). Daarnaast blijft het onder de FIFA-reglementen voorlopig mogelijk om bij onrechtmatige voortijdige contractbeëindiging een speler een schorsing van vier maanden op te leggen.

Deze regels zullen niet direct van toepassing zijn op een speler die in Nederland tussentijds zijn arbeidsovereenkomst opzegt en naar een andere Nederlandse club overstapt. In dat geval dient voor berekening van de vergoeding te worden gekeken naar het Nederlandse arbeidsrecht. Het is dan op grond van de Diarra-uitspraak zeer twijfelachtig of de KNVB-arbitragecommissie of rechter bij een tussentijdse beëindiging een hogere vergoeding kan toewijzen aan een club dan de restloonwaarde.

Voor meer vragen omtrent de nieuwe regelgeving en advies op het gebied van transfers kunt u contact opnemen met Tim Wilms.

[1] https://inside.fifa.com/legal/football-regulatory/news/bureau-of-the-council-adopts-interim-regulatory-framework-concerning-rstp. 
[2] HvJ EU 4 oktober 2024, ECLI:EU:C:2024:824.