European Accessibility Act na één jaar: impact en aandachtspunten

Het is inmiddels één jaar geleden dat de EU European Accessibility Act (EAA / Europese Toegankelijkheidswet) in werking is getreden. Een goed moment om nog eens te herhalen wat de EAA van organisaties verlangt, hoe daar tot nu toe op wordt gehandhaafd en welke risico's organisaties die nog geen maatregelen hebben genomen, lopen.

De EAA verplicht organisaties hun (digitale) producten en diensten toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. Dit vereist dat toegankelijkheid structureel wordt meegenomen in het ontwerp, de ontwikkeling en het testen van producten, diensten en content. Organisaties doen er daarom goed aan tijdig te inventariseren in hoeverre hun digitale omgeving aan de nieuwe eisen voldoet en waar eventuele verbeteringen nodig zijn.

De EAA maakt onderscheid tussen nieuwe en bestaande digitale diensten en producten.

• Alle nieuwe producten en diensten die onder de reikwijdte van de EAA vallen, moeten vanaf 28 juni 2025 voldoen aan de toegankelijkheidsvoorschriften.
• Bestaande dienstverleningscontracten die vóór 28 juni 2025 zijn gesloten, kunnen onder voorwaarden nog maximaal vijf jaar worden voortgezet. Uiterlijk 28 juni 2030 moeten alle (digitale) producten en diensten voldoen aan de toegankelijkheidseisen uit de EAA.
• Bestaande betaalterminals, ticketautomaten en vergelijkbare selfserviceterminals mogen onder voorwaarden tot het einde van hun economische levensduur in gebruik blijven, maar maximaal twintig jaar na ingebruikname. 

De EAA is bedoeld om (digitale) producten en diensten toegankelijk te maken voor mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking en stelt daarom toegankelijkheidsvoorschriften op met betrekking tot de toegankelijkheid van bepaalde producten en diensten. De EAA heeft een brede reikwijdte, en geldt onder meer voor: 

• Computers en besturingssystemen daarvoor;
• Smartphones en tablets;
• Betaalterminals en bepaalde zelfbedieningsterminals zoals geldautomaten, ticketautomaten, incheckautomaten en interactieve informatieverstrekkende zelfbedieningsterminals;
• E-commerce diensten, zoals webshops;
• Bepaalde elementen van vervoer per vliegtuig, bus, trein en over water, zoals websites, mobiele diensten, elektronische tickets en informatie;
• Bankdiensten voor consumenten, zoals internetbankieren;
• Tv-apparatuur met digitale televisiediensten;
• E-boeken en e-readers.

De EAA bevat toegankelijkheidseisen waaraan digitale producten en diensten moeten voldoen. Voor de invulling van deze toegankelijkheidseisen wordt aangesloten bij de technische standaard EN 301 549 en de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1 (niveau AA). WCAG 2.2 bouwt voort op deze standaard en introduceert aanvullende toegankelijkheidseisen. Naar verwachting zal WCAG 2.2 (niveau AA) in de loop van 2026 de nieuwe standaard worden. 

De toegankelijkheidseisen zijn gebaseerd op vier principes:

• Waarneembaar: informatie moet voor alle gebruikers toegankelijk zijn, ook voor gebruikers met zintuiglijke beperkingen;
• Bedienbaar: gebruikers moeten kunnen navigeren en interacteren met alle functionaliteiten, ook met behulp van ondersteunende technologieën.
• Begrijpelijk: informatie en navigatie moeten duidelijk, leesbaar en voorspelbaar zijn;
• Robuust: content moet betrouwbaar werken met uiteenlopende browsers, apparaten en hulptechnologieën.

Micro-ondernemingen (bedrijven met minder dan tien werknemers en/of een jaaromzet van minder dan € 2 miljoen) die e-handelsdiensten aanbieden zijn uitgezonderd van de verplichtingen in de EAA.

Een aantal onderdelen van websites en mobiele applicaties hoeft niet aan de toegankelijkheidsvereisten van de EAA te doen. Dit zijn oude video’s, geluidsopnames en documenten van vóór 28 juni 2025, online navigatiekaarten (indien essentiële informatie toegankelijk wordt verstrekt), archieven of oude onderdelen van websites die na 28 juni 2025 niet worden bijgewerkt en van derden afkomstige informatie waarover de websitebeheerder geen controle heeft.

In Nederland houden verschillende instanties toezicht op de naleving van de EAA: 

• Autoriteit Consument & Markt (ACM): e-handelsdiensten en elektronische communicatiediensten
• Autoriteit Financiële Markten (AFM): financiële e-handelsdiensten en bankdiensten
• Commissariaat voor de Media (CvdM): e-boeken en diensten voor audiovisuele mediadiensten
• Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT): personenvervoer per vliegtuig, bus, trein en over water

Uit een recente controle van de ACM is gebleken dat 61 procent van de grootste Nederlandse webwinkels niet aan de vereisten van de EAA voldeed in maart 2026. Deze websites waren volgens de ACM zo ontworpen dat het voor mensen met een beperking niet mogelijk is om een online bestelling te plaatsen. Toezichthouders in Nederland hebben op dit moment nog geen boetes aan bedrijven opgelegd voor het niet-naleven van de verplichtingen uit de EAA, wel hebben de ACM en de AFM recent verscherpt toezicht hierop aangekondigd.

In andere EU-landen zijn al boetes opgelegd en hebben rechterlijke procedures plaatsgevonden. In Frankrijk hebben de eerste procedures over de toepassing van de toegankelijkheidsvereisten uit de EAA inmiddels tot rechterlijke uitspraken geleid. Zo kreeg supermarktketen Carrefour zes maanden de tijd om de website en app volledig toegankelijk te maken, onder verbeurte van een dwangsom van €500 per dag bij niet-naleving. Dat Carrefour aanvoerde reeds aan 71% van de toepasselijke toegankelijksheidscriteria te voldoen, was volgens de rechter niet voldoende: een e-handelsdienst moet volledig toegankelijk zijn.

In Spanje werd bovendien al vóór de inwerkingtreding van de EAA opgetreden tegen ontoegankelijke digitale dienstverlening. Zo heeft luchtvaartmaatschappij Vueling in 2024 door het hoger gerechtshof een boete opgelegd gekregen van €90.000 vanwege een niet toegankelijke website voor mensen met een beperking. Dat was niet op grond van de EAA, maar op basis van andere (nationale) regelgeving.

Het niet voldoen aan toegankelijkheidseisen aan de vereisten van de EAA en toegankelijkheidseisen in brede zin kan dus serieuze compliance-risico's opleveren. 

Nationale toezichthouders kunnen waarschuwingen afgeven maar ook sancties opleggen, zoals bestuurlijke boetes en last(en) onder dwangsom, bijvoorbeeld tot het maken van aanpassingen in de online interface. De hoogte van mogelijke boetes loopt uiteen: zo kan de ACM  boetes opleggen tot maximaal € 900.000 per overtreding of 1% van de jaaromzet.

Toezichthouders hebben in sommige gevallen ook de bevoegdheid om digitale producten en diensten ook (tijdelijk) offline te halen totdat zij in overeenstemming zijn gebracht met de toegankelijkheidseisen. Tot slot is het goed om bedacht te zijn op dat compliance-risico's in de praktijk vaak ook negatieve publiciteit, reputatieschade en een verminderd vertrouwen in de onderneming met zich meebrengen.  

Bedrijven zijn verplicht zelf melding te doen bij de toezichthouder wanneer een dienst (tijdelijk) niet toegankelijk is. Daarnaast kunnen ook consumenten een melding doen bij de betreffende toezichthouder wanneer een product of dienst niet toegankelijk is. Dit kan leiden tot verscherpt toezicht en boetes vanuit de toezichthouder. Ook kunnen consumentenorganisaties via de rechter rechtszaken en collectieve acties starten.

Wil je meer weten over de European Accessibility Act of weten wat dit voor jouw organisatie betekent, neem dan gerust contact op met Tosca Bokhove en/of Kimia Heidary.