Deze week dient de zaak die Greenpeace tegen de Nederlandse Staat aanspande om bewoners van Bonaire beter te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Kennedy Van der Laan staat Greenpeace Nederland bij met een advocatenteam onder leiding van Michael Bacon, in samenwerking met (oud-collega) Emiel Jurjens van Prakken d’Oliveira.
De rechtbank in Den Haag buigt zich deze week over twee vragen. Ten eerste of de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen sneller naar nul moet, om zo de oorzaken van klimaatverandering aan te pakken (mitigatie). Ten tweede of de Nederlandse overheid maatregelen moet nemen om de inwoners van Bonaire beter te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering (adaptatie).
Bonaire is een bijzondere gemeente van Nederland, maar wordt volgens de Greenpeace niet op gelijkwaardige wijze beschermd tegen klimaatverandering. Terwijl het Europese deel van Nederland beschikt over dijken, hitteplannen en waterprogramma’s, ontbreekt het op Bonaire aan concrete maatregelen. En dat terwijl het eiland extreem kwetsbaar is: delen dreigen al rond 2050 permanent onder water te verdwijnen.
Greenpeace spande de zaak in januari 2024 samen met acht inwoners van Bonaire aan om betere bescherming tegen klimaatverandering te eisen. Hoewel de inwoners om formele redenen geen officieel onderdeel meer uitmaken van deze rechtszaak, mag een deel van hen hun verhaal doen tijdens de zittingsdagen.
Eerste klimaatadaptatiezaak
Deze klimaatzaak bouwt voort op eerdere rechtszaken zoals de Urgenda-zaak, waarin werd vastgesteld dat de Nederlandse Staat verplicht is om de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen. Nieuw is dat in deze zaak naast mitigatie ook expliciet aandacht wordt gevraagd voor adaptatie – het treffen van beschermende maatregelen tegen de gevolgen van klimaatverandering.
Hiermee is deze klimaatzaak de eerste Europese rechtszaak die zich specifiek richt op de bescherming van burgers tegen klimaatimpact via adaptatie. De zaak borduurt voort op internationale jurisprudentie, waaronder de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de Zwitserse KlimaSeniorinnen zaak en het recente advies van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag over de verplichtingen van staten om maximale inspanningen te doen tegen de klimaatcrisis.
Met deze zaak onderstreept Kennedy Van der Laan haar inzet voor zaken die gaan om fundamentele thema’s als klimaat, milieu en mensenrechten. Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen van onze tijd met verstrekkende gevolgen. Ook een advocatenkantoor heeft de verantwoordelijkheid om een bijdrage te leveren aan zaken die raken aan de kern van de samenleving, zoals, duurzaamheid, gelijke behandeling en mensenrechten. Daarom is Kennedy Van der Laan trots op haar collega's die Greenpeace en de inwoners van Bonaire bijstaan in deze belangrijke zaak voor rechtvaardigheid in klimaatbeleid.
De rechtbank zal naar verwachting op 28 januari 2026 uitspraak doen.
